De Jaarringen van de Kempense Eik

Je begint bij de trailer in het heden, valt in het merg van 1695 en groeit ring per ring naar buiten tot de stam in 2024 valt. Elk hoofdstuk is een affiche: een verfspat in zijn eigen kleur, het jaartal als stempel, het spoor in het hout en één beeld van de plek zoals die er vandaag uitziet.

1. Zet het bestand in public/media/ onder de naam die op de placeholder staat (foto's 16:10, minstens 2400 px breed; video's als H.264 MP4 met een JPG-poster met dezelfde naam).
2. Open content/story.ts, zoek het hoofdstuk en zet placeholder: false. Vul credit in als er een fotograaf of archief vermeld moet worden.
3. Pas alt aan zodat de tekst beschrijft wat er echt op het beeld staat.

Nog open: 0 van 16 beelden.

• Opener Trailer

  klaar · video

  Gemonteerd uit de hoofdstukfoto's: flarden van 1695 tot 2024. Tussen de flarden veegt een rode verfvlek de volgende foto open. Begin en einde op de zaagsnede. Loopt in stilte en in lus achter de titel.

  /media/trailer-v9.mp4 · /media/trailer-v9.jpg

• ca. 1695 De eikel en de gaai

  klaar · foto

  Heide van de Hoge Kempen, Nationaal Park Hoge Kempen

  De gaai stopt de eikel in het zand onder de jeneverbes, heide en zon op de achtergrond.

  /media/v2/1695-gaai-eikel.jpg

• 1717 De Kerstvloed

  klaar · foto

  Een vrijstaande eik, noordzijde, Hoge Kempen

  Een jonge eik in de winterstorm, scheef op de heide, met de kruin in de wind.

  /media/v2/1717-winterstorm.jpg

• 1794 De hussaren en de abdij

  klaar · foto

  Abdij van Herkenrode, Kuringen (Hasselt)

  De eik door de kloostergang van Herkenrode, met het poortgebouw in het avondlicht.

  /media/v2/1794-herkenrode.jpg

• 1803 Het herdersmes

  klaar · foto

  Mechelse Heide, Maasmechelen

  Mes, de initialen JK en de kudde in één beeld, onder de eik.

  /media/v2/1803-herder-kudde-mes.jpg

• 1816 Het jaar zonder zomer

  klaar · foto

  De heide onder een loodgrijze lucht, Hoge Kempen

  Een eik op de heide onder een loodgrijze lucht, zonder zon.

  /media/v2/1816-grijze-lucht.jpg

• 1839 Een grens door het landschap

  klaar · foto

  Grens België–Nederland aan de Maas, Smeermaas / Kessenich

  Grenspaal onder een eik langs een lege landweg, met een merel in de kruin.

  /media/v2/1839-grenspaal.jpg

• 1848 Droogte en schaarste

  klaar · foto

  Een akker op de zandgrond, Kempen

  Eik met afgestroopte schors aan de voet, akker en kerktoren in het avondlicht.

  /media/v2/1848-run.jpg

• 1870 Recordgroei

  klaar · foto

  Een ven in de Hoge Kempen, Hoge Kempen

  Eikengallen op een blad, en de eik weerspiegeld in een spiegel op de voorgrond.

  /media/v2/1870-eikengallen.jpg

• 1901 Het zwarte goud

  klaar · foto

  Boring van André Dumont, As

  Eik, boortoren en rookpluim bij zonsopgang, met roet op een vinger.

  /media/v2/1901-as-boring.jpg

• 1917 Het hongerjaar

  klaar · foto

  Een gekapt dennenbos, Kempen

  Gekapt dennenbos met stronken, en één eik die blijft staan.

  /media/v2/1917-dennenstronken.jpg

• 1944 De granaatscherf

  klaar · foto

  Brug van Vroenhoven, Albertkanaal, Riemst

  Granaatscherf in de bast, met de brug over het Albertkanaal in de mist.

  /media/v2/1944-vroenhoven.jpg

• 1989 De mijn sluit

  klaar · foto

  Mijnsite Eisden (Terhills), Maasmechelen

  Eik voor de schachtbokken van Eisden, met de ploeg die naar de mijn loopt.

  /media/v2/1989-eisden.jpg

• 2003 De hittezomer

  klaar · foto

  Plateau van de Hoge Kempen, Maasmechelen / Dilsen-Stokkem

  Verkoolde eik na een heidebrand, met zwartgebrand pijpenstrootje en bomen in de verte.

  /media/v2/2003-schroeiplek.jpg

• 2019–2024 De wolf keert terug

  klaar · foto

  Heide bij Oudsbergen, langs de E314, Oudsbergen

  Eik op de heide bij dageraad, wildcamera, lichtsporen van de snelweg.

  /media/v2/2024-heide-dageraad.jpg

• Epiloog De stam valt stil.

  klaar · foto

  De gevelde stam op de heide, met de jaarringen open en de stronk ernaast.

  /media/v2/99-epiloog-gevelde-stam.jpg

De historische noten per hoofdstuk, verzameld. Twee ervan vragen een keuze voor de tekst definitief is: het jaartal van de mijnsluiting en het jaar van de eerste wolvenwelpen.

• ca. 1695 · De Kleine IJstijd

  De koudste fase van de Kleine IJstijd valt samen met het Maunder-minimum (ca. 1645–1715). De winters van 1694–1695 en 1708–1709 behoren tot de strengste van het millennium in de Lage Landen.

• 1717 · De Kerstvloed van 1717

  In de nacht van 24 op 25 december 1717 kostte een noordwesterstorm langs de Noordzeekust aan meer dan 14.000 mensen het leven. Het was de zwaarste stormvloed in de Lage Landen in vier eeuwen.

• 1794 · De Franse tijd

  Franse troepen bezetten de Zuidelijke Nederlanden in de zomer van 1794. Herkenrode, een cisterciënzerinnenabdij, werd in 1796 opgeheven en in 1797 als nationaal goed verkocht.

• 1803 · Heideschapen

  Kuddes heideschapen hielden de Kempense heide tot in de twintigste eeuw open. Zonder begrazing groeit heide binnen enkele decennia dicht met berk en den.

• 1816 · Tambora

  De Tambora barstte uit in april 1815. De as en zwavel in de stratosfeer koelden het noordelijk halfrond in 1816 merkbaar af; in heel Europa mislukten oogsten.

• 1839 · Het Verdrag van Londen

  Op 19 april 1839 werd de provincie Limburg gesplitst in een Belgisch en een Nederlands deel. Het middeleeuwse hertogdom Limburg lag overigens elders, rond Limbourg bij Verviers.

• 1848 · Run en aardappelziekte

  De aardappelziekte trof Vlaanderen het hardst in 1845–1847. Eikenschors ('run') leverde looizuur voor leerlooierijen en was een van de weinige inkomstenbronnen van Kempense keuterboeren.

• 1870 · De laatste wolven

  In de tweede helft van de negentiende eeuw verdwenen de laatste wolven uit de Lage Landen door jacht en ontbossing. Pas in 2018 keerde de soort terug in Vlaanderen.

• 1901 · 2 augustus 1901

  Op 2 augustus 1901 stuitte de proefboring van André Dumont in As op 541 meter diepte op steenkool. Binnen twee decennia openden zeven mijnen in het Kempens bekken.

• 1917 · 1917 in bezet België

  1917 was in bezet België een jaar van honger en massale houtkap. De term 'Hongerwinter' verwijst in het collectieve geheugen vooral naar Nederland in 1944–1945; daarom spreken we hier van het hongerjaar.

• 1944 · September 1944

  Op 10 september 1944 staken Amerikaanse troepen het Albertkanaal over bij Vroenhoven en Kanne. In de weken daarna werd het grootste deel van Limburg bevrijd.

• 1989 · De sluitingen

  Eisden sloot in 1987, Beringen in 1989 en Zolder als laatste in 1992. Kies voor dit hoofdstuk ofwel het jaartal 1987 (Eisden), ofwel de mijn van Beringen bij 1989.

• 2003 · Hitte en vuur

  2003 was de heetste zomer in eeuwen. De grootste heidebranden in de Hoge Kempen vielen in 1996 (Mechelse Heide) en 2011; de schroeiplek is een literaire vrijheid.

• 2019–2024 · De terugkeer

  Wolvin Naya dook in 2018 op in Limburg. De eerste welpen in Vlaanderen sinds meer dan een eeuw werden in mei 2020 geboren in Oudsbergen (Noëlla en August). 2018, 2019, 2020 en 2022 waren uitzonderlijk droge jaren.

Tekst: [naam auteur]. Beeld: [naam fotograaf]. Met dank aan [Natuur en Bos · Natuurpunt · Mijnmuseum · Rijksarchief Hasselt].